Khi chỉ trích bị xem là tội phạm.

Một chính thể tự nhận “vững như bàn thạch” nhưng run rẩy trước vài dòng Facebook thì điều đáng sợ không phải dân nói, mà là quyền lực đã hiện nguyên hình. Khi đề xuất tách riêng tội “tuyên truyền chống Đảng”, người ta vô tình thú nhận Đảng đứng cao hơn Nhà nước, cao hơn cả pháp quyền mà họ vẫn nhân danh. Điều 117 chưa đủ, vì nay không chỉ cấm chống chính quyền, mà còn cấm đụng đến “thiêng liêng chính trị”. Nghe quen không? Đó chẳng khác tội khi quân thời phong kiến, chỉ thay long bào bằng điều luật.

Trớ trêu nhất, một đảng nắm quân đội, công an, tòa án, báo chí… lại lo sụp đổ vì một lời bình “tham nhũng còn nhiều”, một câu hỏi “sao cải cách chậm?”. Nếu uy tín lớn mạnh thật, sao phải nhờ nhà tù bảo vệ? Chỉ có thứ uy quyền thiếu chính danh mới sợ phản biện như sợ ánh sáng.

Ở các nền dân chủ, đảng cầm quyền bị công kích mỗi ngày mà không hóa thành “chủ thể đặc biệt cần bảo vệ”. Vì đảng ở đó phục vụ dân, không đứng trên dân. Còn khi đảng tự nâng mình thành đối tượng bất khả xúc phạm, đó không còn là tự tin lãnh đạo, mà là bản năng tự vệ của quyền lực độc tôn.

Nguy hiểm nhất không nằm ở một tội danh mới, mà ở thông điệp phía sau: chỉ trích có thể thành tội ác. Từ đây, lời nói thật bị xem như đe dọa, phản biện bị biến thành phạm thượng. Và khi quyền lực bắt đầu trừng phạt sự thật, đó chính là lúc nó thú nhận nỗi sợ lớn nhất của mình: sợ dân nghĩ, dân nói, và cuối cùng dân không còn tin.

Anh Thơ – Thoibao.de