Khi một đạo luật được giới thiệu là để “chuẩn hóa quản lý”, nhưng lại trao quyền đình chỉ, cách chức chức sắc với những khái niệm co giãn như “an ninh quốc gia” hay “vi phạm tôn chỉ”, người ta có quyền hỏi: đây là bảo đảm trật tự, hay dựng thêm hàng rào quanh đức tin? Châm biếm ở chỗ càng nói bảo hộ tự do tín ngưỡng, luật càng khiến tự do ấy phải xin phép để tồn tại. Đó là nghịch lý của chiếc lồng được sơn màu pháp quyền.
Điều đáng lo không chỉ nằm ở văn bản, mà ở quyền diễn giải. Khi một khái niệm mơ hồ có thể quyết định ai được giảng đạo, ai bị đình chỉ, thì quyền lực không dừng ở quản lý mà chạm sang kiểm soát lương tri. Không gian mạng, sinh hoạt tôn giáo, tiếng nói chức sắc — mọi thứ có nguy cơ bị đưa vào cơ chế “đăng ký để được thở”. Và bi hài thay, càng đòi minh bạch, người ta càng phải tự chứng minh mình vô tội trước một chuẩn mực có thể đổi nghĩa theo ý chí quản trị.
Nhưng cũng chính vì thế, phản ứng bền vững không nằm ở đối đầu cảm tính, mà ở sức mạnh hợp pháp, đoàn kết và đạo lý xã hội. Một cộng đồng tôn giáo có kỷ luật nội bộ, có hồ sơ minh bạch, có tiếng nói liên đới và uy tín từ thiện, sẽ khó bị cô lập hơn. Bởi đôi khi thứ làm quyền lực dè chừng không phải tiếng hô phản kháng, mà là một cộng đồng sống đạo nghiêm cẩn, ôn hòa nhưng không cam chịu bị hòa tan. Và câu hỏi lớn còn đó: quản lý tôn giáo để ổn định xã hội, hay ổn định xã hội bằng cách khóa bớt tự do tôn giáo?
https://www.facebook.com/share/p/1GCK8h55JZ/
