Khi có người tuyên bố “yêu nước nhưng không yêu Đảng” là sai trái, câu hỏi bật ra không chỉ là tranh cãi chính trị, mà là tranh cãi về nghĩa gốc của lòng yêu nước. Châm biếm thay, dân tộc này có lịch sử dựng nước hàng nghìn năm trước khi bất kỳ đảng phái hiện đại nào xuất hiện. Nếu yêu nước đồng nghĩa phải yêu một tổ chức chính trị cụ thể, vậy những tiền nhân giữ nước trước năm 1930 được xếp vào đâu? Câu hỏi ấy không nhằm phủ nhận vai trò của bất kỳ lực lượng nào, mà để nhắc rằng quốc gia và đảng phái không thể bị trộn làm một.
Bi hài nhất là khi một khái niệm thiêng liêng như lòng yêu nước bị co hẹp thành tiêu chí trung thành chính trị. Khi ấy, yêu nước không còn là tình cảm với đất đai, đồng bào và chủ quyền, mà có nguy cơ bị biến thành bài kiểm tra lập trường. Đó là cú đánh tráo tinh vi: biến tình yêu tổ quốc thành phụ lục của một cấu trúc quyền lực. Nhưng càng cố đồng nhất hai khái niệm, mâu thuẫn càng lộ rõ. Bởi một nhà nước tự tin không cần buộc dân chứng minh yêu nước bằng lòng yêu đảng.
Việc một bài viết bị gỡ vì phản ứng dư luận, ở góc nhìn nào đó, cho thấy xã hội không còn thụ động trước những khẳng định áp đặt. Dân trí hôm nay khiến mọi nỗ lực độc quyền hóa khái niệm đều dễ bị phản biện ngược. Và cay đắng thay, khi cố dạy dân thế nào là yêu nước, người ta có thể vô tình bị hỏi ngược ai mới đang hỗn hào với lịch sử. Bởi yêu nước là quyền rộng lớn hơn mọi đảng phái, và chính việc bảo vệ ranh giới đó mới là biểu hiện trưởng thành của một xã hội tự trọng.
https://www.facebook.com/share/p/18LmPr5GWX/
