Sau nhiều tranh cãi kéo dài từ cuối năm 2025, tiểu thuyết Nỗi buồn chiến tranh của nhà văn Bảo Ninh mới đây đã chính thức bị rút khỏi danh sách 50 tác phẩm văn học – nghệ thuật tiêu biểu của Việt Nam kể từ sau ngày thống nhất đất nước. Quyết định này nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận, bởi đây là một trong những tác phẩm Việt Nam nổi tiếng nhất trên văn đàn quốc tế.
Theo thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, việc rút tên được lý giải là kết quả của quá trình “rà soát lại tiêu chí, đánh giá lại quy trình bình chọn”, đồng thời có tham khảo ý kiến các bên liên quan và “tôn trọng nguyện vọng của tác giả”. Cách giải thích này, dù mang tính hành chính, vẫn chưa xóa được những băn khoăn trong giới nghiên cứu và bạn đọc.
Trước đó, Nỗi buồn chiến tranh từng được đánh giá cao nhờ cách tiếp cận chiến tranh từ góc nhìn nhân bản, cá nhân, khác với dòng tự sự sử thi quen thuộc. Chính đặc điểm này cũng khiến tác phẩm nhiều lần trở thành tâm điểm tranh luận về ranh giới giữa giá trị nghệ thuật và tiêu chí vinh danh chính thống.
Câu hỏi đặt ra là: đây đơn thuần chỉ là một sự điều chỉnh kỹ thuật trong công tác bình chọn, hay là biểu hiện của sự dè dặt trước những cách nhìn khác biệt về lịch sử và chiến tranh? Việc một tác phẩm từng được vinh danh rồi lại bị “xét lại” cho thấy những giới hạn nào trong không gian ghi nhận văn học hôm nay?










