Hà Nội đang lấy ý kiến phương án điều chỉnh quy hoạch khoảng 65,89ha quanh Hồ Hoàn Kiếm và khu vực phụ cận. Trên giấy, đây là câu chuyện quy hoạch. Nhưng nhìn rộng hơn, nó có thể trở thành một phép thử đáng chú ý đối với Luật Thủ đô: khi di sản lịch sử đứng cạnh nhu cầu phát triển đô thị, bên nào sẽ có tiếng nói nặng ký hơn?
Điều đáng chú ý là Việt Nam vừa trải qua một màn “thay luật” khá nhanh. Luật Thủ đô năm 2024 được thông qua ngày 28/6/2024, có hiệu lực từ 1/1/2025, rồi được thay thế sau khoảng 15 tháng thực thi. Việc so sánh hai văn bản cho thấy có những thay đổi liên quan đến cơ chế bảo vệ nội đô lịch sử và không gian phát triển đô thị. Đây là vấn đề cần được giải trình rõ, nhất là khi mỗi thay đổi pháp lý đều có thể tác động đến cách Hà Nội quản lý những khu vực có giá trị đặc biệt.
Trong phương án quanh Hồ Hoàn Kiếm, các ý tưởng về khách sạn cao cấp, tháp Tài chính Quốc tế tại khu đất Bảo tàng Cách mạng cũ hay không gian thương mại – dịch vụ ngầm đang khiến bài toán trở nên nhạy cảm hơn. Sự trùng hợp về thời điểm chưa đủ để kết luận hai việc có quan hệ nhân quả. Nhưng câu hỏi thì hoàn toàn có thể đặt ra: nếu di sản là thứ không thể xây lại khi đã mất, Luật Thủ đô cần trao cho chính quyền và cộng đồng bao nhiêu “phanh” để nói không với những dự án có nguy cơ xung đột với giá trị lịch sử? Bởi với Hồ Hoàn Kiếm, quy hoạch sai một lần có thể không có nút “undo”.
https://www.facebook.com/share/p/1P3QbRgMKw/
