Siêu Dự án Trục đại lộ cảnh quan Sông Hồng đang bị “mắc cạn” như thế nào?

Chính quyền Hà Nội và Liên danh Nhà đầu tư đang hoàn thiện các phương án để chuẩn bị tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư về vị trí và hướng tuyến tỷ lệ 1/500 của dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Quyết định lấy ý kiến rộng rãi được đưa ra trong bối cảnh dự án này có quy mô đặc biệt lớn, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, đất đai và sinh kế của khoảng 247.000 người sinh sống dọc hai bờ sông. 

Trong lúc siêu dự án trong thời gian gần đây đang đối mặt với những vấn đề phức tạp nan giải đáng lo ngại, và chính quyền Hà Nội phải gia hạn thêm 6 tháng để hoàn thiện các thủ tục đầu tư cho các dự án trọng điểm.

Hội đồng Nhân dân thành phố vừa quyết định xin nới thêm thời gian đã bộc lộ một thực trạng của dự án khổng lồ với diện tích quy hoạch hơn 11.400 hécta, và tổng mức đầu tư gần 737 ngàn tỷ đồng đã cho thấy siêu dự án đang lâm vào cảnh loay hoay được ví như gà mắc tóc.

Được biết, dự án này đã được vội vã khởi công rầm rộ từ cuối tháng 12/2025, nhưng đến nay không chỉ Quy hoạch chi tiết tổng thể vẫn chưa được phê duyệt chính thức, mà vấn đề lấy ý kiến của nhân dân theo quy định cũng chưa được tiến hành. 

Việc liên danh 3 nhà đầu tư gồm: Đại Quang Minh, Trường Hải và Hòa Phát phải vừa thi công hạng mục nhỏ lẻ, vừa đi lấy ý kiến người dân để điều chỉnh quy hoạch đã cho thấy một sự ngược đời và khó hiểu trong việc triển khai dự án. Đó là: làm trước, hợp thức hóa sau, dựa hoàn toàn vào những cơ chế đặc thù được Quốc Hội thông qua một cách vội vã.

Sự chồng chéo và chậm trễ liên miên trong các khâu chuẩn bị pháp lý không đơn thuần là câu chuyện chậm tiến độ hay những vướng mắc kỹ thuật, mà nó phản ánh những rủi ro hệ thống vô cùng lớn khi dự án này bị ép chạy đua với thời gian. 

Việc liên danh thông qua mô hình nhận quỹ đất đối ứng lên tới hơn 5.000 hécta, bao gồm cả những khu vực đất vàng ven sông lẫn các huyện ngoại thành, khiến động cơ kinh tế đằng sau siêu dự án này luôn là thỏi nam châm cực lớn thu hút các tập đoàn tư nhân hàng đầu. 

Tuy nhiên, việc nhắm mắt lao vào những kế hoạch bành trướng không gian đô thị mà thiếu đi sự chuẩn mực về quy hoạch, thiếu đánh giá tác động môi trường và lấy ý kiến của người dân đang đẩy cả hệ thống chính trị ở thủ đô vào một bài toán khó gỡ. 

Việc xin gia hạn thêm 6 tháng sẽ chỉ càng làm lộ rõ thêm những khó khăn chồng chất, trong khi các nhà đầu tư bất chấp tất cả chỉ chạy theo những toan tính nhằm độc chiếm quỹ đất vàng béo bở.

Mà họ quên mất một nguyên lý tối thượng trong sự phát triển bền vững, đó là, bất kỳ sự can thiệp thô bạo nào đi ngược lại với quy luật tự nhiên và sự đồng thuận của con người để xây mới bất chấp tất cả, thì cái kết cục thất bại chỉ là vấn đề thời gian.

Việc siêu dự án đang lâm vào tình trạng thiếu hụt khung pháp lý hoàn chỉnh, ngay cả khi đã khởi công rầm rộ đã gần 1 năm đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về chứng bệnh thành tích và tư duy nhiệm kỳ của toàn hệ thống. 

Khi các thủ tục thẩm định bị xem nhẹ và được dung túng bằng các cơ chế đặc thù luôn bị hạ chuẩn, hệ lụy sẽ không chỉ dừng lại ở sự lãng phí nguồn lực quốc gia mà còn làm tổn hại nghiêm trọng đến không gian sinh thái tự nhiên, và sinh kế của hàng ngàn hộ dân ven sông. 

Một đô thị văn minh, đáng sống không thể được xây dựng trên những bản vẽ chấp vá hay sự bất chấp các nguyên tắc khoa học cơ bản. 

Việc Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng cứ mãi loay hoay trong vòng luẩn quẩn tháo gỡ thủ tục sau khi đã động thổ đã phản ảnh cho thấy sự bất cập của một mô hình phát triển nóng, và lợi ích nhóm đang lấn át hoàn toàn chiến lược phát triển và lợi ích lâu dài của đất nước.

Trà My – Thoibao.de