Tháng 9/2026, Kênh đào Bình Lục của Trung Quốc chính thức bước vào vận hành thương mại, mang theo hơn 10 tỷ USD vốn đầu tư và một tham vọng không hề nhỏ: viết lại bản đồ logistics khu vực Tây Nam Trung Quốc. Một con kênh, nhưng câu chuyện phía sau lại chẳng hề “bình lục” như cái tên. Khi dòng hàng hóa được mở thêm một lối ra hướng Vịnh Bắc Bộ, khoảng cách địa lý có thể ngắn lại, còn bài toán địa kinh tế thì dường như dài thêm.
Với Trung Quốc, lợi ích dễ thấy là rút ngắn hành trình vận chuyển, tăng kết nối cho khu vực Tây Nam và mở thêm cửa ngõ ra biển. Với ASEAN, trong đó có Việt Nam, dòng chảy mới có thể tạo thêm cơ hội thương mại, trung chuyển và kết nối chuỗi cung ứng. Nhưng phép Hán có câu “phúc họa tương y”, họa phúc thường nương tựa vào nhau. Một tuyến vận tải mới vừa có thể mang thêm hàng hóa, vừa khiến các cảng biển và mạng lưới logistics trong khu vực phải tính lại vị trí của mình.
Kịch tính nằm ở chỗ: nước không chỉ chảy theo địa hình, mà hàng hóa cũng chảy theo nơi có chi phí thấp, thời gian nhanh và hạ tầng thuận tiện. Bình Lục vì thế không đơn thuần là một công trình thủy lợi hay giao thông. Nó giống như một quân cờ lớn được đặt lên bàn logistics Đông Nam Á. Việt Nam có thể đứng trước cơ hội đón thêm dòng thương mại, nhưng cũng phải đối mặt với yêu cầu nâng cấp cảng biển, đường sắt, đường bộ và năng lực logistics. “Cơ hội” sẽ thành lợi ích hay “thách thức” thành sức ép, rốt cuộc vẫn phụ thuộc vào việc ai chuẩn bị tốt hơn khi dòng hàng bắt đầu đổi hướng.










